Chi phí và điểm hoà vốn của một lớp học: cách tính bằng 6 con số

Câu hỏi «trung tâm có lãi không» được trả lời ở cuối tháng và thường trả lời muộn. Câu hỏi «lớp này có lãi không» trả lời được ngay trước khi khai giảng, và nó là câu hỏi đưa ra quyết định: mở hay dồn lớp, nhận thêm học viên hay chốt sĩ số, giảm giá tới đâu thì dừng. Bài này đưa cách tính bằng sáu con số.

Sáu con số cần có trước khi tính

Con số thứ tư và thứ năm là hai chỗ hay bị bỏ qua nhất, vì chúng không xuất hiện dưới dạng hoá đơn gắn với lớp. Nhưng phòng học trống vẫn phải trả tiền thuê, và giáo vụ vẫn nhận lương trong tháng lớp đó chạy.

Công thức

Gọi chi phí cho một buổi không phụ thuộc số học viên là C — đó là tổng của các con số 2, 3, 4, 5. Gọi phần đóng góp của một học viên cho một buổi là Đ — đó là con số 1 trừ con số 6.

Số học viên hoà vốn = C ÷ Đ, làm tròn lên.

Kết quả cho biết lớp cần bao nhiêu học viên để một buổi dạy không lỗ. Mỗi học viên vượt trên con số đó đóng góp thêm đúng bằng Đ vào lợi nhuận — vì chi phí của buổi học gần như không đổi khi thêm một người vào phòng, cho tới giới hạn sĩ số.

Ví dụ tính

Ví dụ minh hoạ cách thay số, không phải mức giá thị trường: khoá 40 buổi, học phí 8 triệu, không ưu đãi — học phí một buổi của một học viên là 200 nghìn. Giáo viên nhận 300 nghìn cho một buổi 90 phút, không có trợ giảng. Phòng học phân bổ 60 nghìn một buổi, chi phí vận hành phân bổ 90 nghìn một buổi. Chi phí thu hút một học viên là 800 nghìn, một học viên học trung bình 40 buổi — tức 20 nghìn một buổi.

• C = 300.000 + 0 + 60.000 + 90.000 = 450.000
• Đ = 200.000 − 20.000 = 180.000
• Số học viên hoà vốn = 450.000 ÷ 180.000 = 2,5 → 3 học viên

Lớp 8 học viên trong ví dụ này đóng góp (8 − 3) × 180.000 = 900 nghìn cho mỗi buổi. Lớp 4 học viên đóng góp 180 nghìn — vẫn dương, nhưng gần như không đáng để chiếm một khung giờ đẹp của phòng học.

Bốn quyết định mà con số này giúp đưa ra

• Mở lớp hay dồn lớp. Nhóm 4 học viên ở khung tối thứ ba và nhóm 3 học viên ở khung tối năm cùng trình độ: gộp lại thành một lớp 7 người thì phần đóng góp tăng mà chi phí buổi không đổi.
• Giảm giá tới đâu. Mỗi phần trăm giảm giá trực tiếp làm giảm Đ và đẩy điểm hoà vốn lên. Biết trước điểm hoà vốn mới thì cuộc thương lượng với phụ huynh có ranh giới.
• Trả cho giáo viên bao nhiêu. Tăng thù lao một buổi làm tăng C; con số này cho biết cần thêm bao nhiêu học viên để bù, và nó biến cuộc thương lượng thù lao thành một phép tính thay vì một cảm giác.
• Khung giờ nào đáng giữ. Phòng học là tài nguyên hữu hạn; lớp sát điểm hoà vốn nên nhường khung giờ vàng cho lớp đông hơn, và việc đó thuộc về xếp lớp và thời khoá biểu.

Ba chỗ làm sai lệch kết quả

1. Dùng học phí niêm yết thay vì học phí thực thu. Sau ưu đãi đầu khoá, giới thiệu bạn bè và học bổng, con số thực tế thấp hơn — và điểm hoà vốn cao hơn bạn nghĩ.
2. Quên học viên nghỉ giữa chừng. Lớp bắt đầu 8 người, buổi thứ 20 còn 5 người: điểm hoà vốn không đổi nhưng phần đóng góp giảm gần một nửa. Vì vậy phép tính này nên đi cùng dữ liệu bỏ học, chủ đề của dấu hiệu học viên sắp bỏ học.
3. Bỏ qua buổi học bù. Buổi dạy bù cho học viên vắng vẫn tốn thù lao giáo viên và phòng học, nhưng không sinh thêm học phí. Nếu số buổi bù nhiều, chúng phải được cộng vào chi phí của lớp.

Theo dõi con số này ở đâu

Phép tính chỉ có giá trị khi được lặp lại. Cách nhẹ nhất: một bảng với mỗi dòng là một lớp đang chạy, các cột là sĩ số hiện tại, điểm hoà vốn và phần đóng góp mỗi buổi. Cập nhật khi lớp mở, khi có học viên nghỉ và khi thù lao giáo viên thay đổi.

Dữ liệu để dựng bảng đó không cần thu thập thêm — nó nằm sẵn trong sĩ số lớp, dữ liệu điểm danh và bảng lương. Vấn đề duy nhất là ba nguồn này thường ở ba nơi khác nhau, nên phép tính vốn mất năm phút lại trở thành việc không ai làm.